Birleşmiş Milletler (BM) İşkence, İnsanlık Dışı ve Aşağılayıcı Muamele ve Ceza Özel Raportörü Alice Jill Edwards, İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli esirlere karşı uygulanan işkencelerin derhal, bağımsız ve kapsamlı bir şekilde araştırılması gerektiğini vurguladı. Edwards, “Soruşturmaların yetersizliği, İsrail’deki cezasızlık kültürünü pekiştiriyor.” dedi.
Edwards, son raporunda 7 Ekim 2023’ten itibaren uygulanan acil durum önlemlerinin, Filistinli tutuklular üzerinde işkenceye, hukuka aykırı ölümlere, tecrit koşullarına ve insan onurunu zedeleyen şartlara sebep olduğunu dile getirdi. Raportör, İsrail’in gözaltı yasaları, politikaları ve uygulamalarını gözden geçirip değiştirmesi gerektiğini ifade etti.
Raporda, toplanan şikayetlerin sayısının ve ciddiyetinin, İsrail’in tüm tutuklulara insani muamele etme yükümlülüğünü büyük ölçüde ihlal ettiğini gösterdiği belirtildi. Edwards, İsrail hükümetinin zaman zaman işkence ve kötü muameleyi desteklediğini ve buna göz yumduğunu düşündüğünü aktardı.
Edwards, yapılan araştırmalarda 52 işkence vakası ve 33 cinsel istismar olayı tespit edildiğini, birçok kişinin birden fazla kötü muameleye maruz kaldığını bildirdi. Özellikle Filistinli kadın ve erkeklerin cinsel şiddete uğradığına dikkat çekildi. Ekim 2023’ten bu yana gözaltında en az 94 ölüm vakası gerçekleştiği ve bu ölümlerin araştırılmadığı bilgisi endişe verici olarak değerlendirildi. Edwards, bu ölümlerle ilgili yapılan otopsilerde çok sayıda kaburga kırığı, iç organlarda kanama ve yırtılmaların belirlendiğini, ölenler arasında bir çocuğun da bulunduğunu açıkladı.
Edwards, bu iddiaların tam ve şeffaf bir şekilde araştırılması gerektiğini belirterek, ihlallerin tespit edilmesi durumunda hesap verme sorumluluğunun sağlanmasının önemine dikkat çekti. “Soruşturmaların yetersizliği, İsrail’de cezasızlığın yaygın olduğu algısını güçlendiriyor.” diyen Edwards, bu konudaki şikayetlerin yetkililerce dikkate alınmamasının yarattığı olumsuz duruma işaret etti.
Edwards, yetkililere işkencenin uluslararası bir suç olduğunu hatırlatarak, bireysel sorumluluğun kaçınılmaz olduğunu vurguladı. “Geçmişteki uygulamalar, gelecekteki davranışların göstergesi olur. Bu nedenle İsrail hapishanelerindeki durumun acil düzeltici önlemler gerektirdiğini düşünüyorum.” şeklinde değerlendirmede bulundu.
Filistinli tutukluların sayısının 9 bini aştığını belirten Edwards, bunların yaklaşık yüzde 40’ının idari tutuklulukla gözaltında tutulduğunu ifade etti. “Keyfi olarak gözaltına alınan tüm Filistinlilerin serbest bırakılması ya da adil bir şekilde hızla yargılanmaları çağrısını yinelemek istiyorum.” dedi.
Ayrıca, BM Raportörü, İsrail’de yeni kabul edilen idam cezası yasasının Filistinlileri haksız yere hedef alacağı konusundaki endişelerini de dile getirdi.
